Restauracje od wielu lat są nieodłącznym elementem naszego życia. To nasze miejsca spotkań, w których zacieśniamy więzi z bliskimi, ale też obszar eksploracji nowych smaków. Dla wielu z nas wyjście do restauracji jest jedną z ulubionych atrakcji, którą można robić w wolnym czasie, skąd one się wzięły? Już wam mówimy.
Jak powstały pierwsze lokale gastronomiczne?
Słowo restauracja pochodzi z francuskiego restaurer, co znaczy odradzać czy też przywracać. Tak było określane wtedy jedzenie — przywracało ludziom siły witalne. Jednak początkowo restauracje nie funkcjonowały tak, jak dzisiaj. Były to raczej przyjezdne tawerny, w których mogli stołować się podróżnicy.
Funkcjonowały też jako miejsca, które serwowały posiłki na ulicach — tak żywili się ludzie w starożytnych Pompejach. Często mieszkańcy byli zbyt biedni, by posiadać własną kuchnię, albo ich domy były zbyt małe, dlatego mogli jeść tak naprawdę tylko na mieście. Historycy policzyli, że w samym mieście takich barów, w których stołowały się osoby zamieszkujące starożytne Pompeje, było aż 150.
Co ciekawe, w starożytności chodzenie do lokali gastronomicznych było domeną biednych, którzy nie mieli własnego paleniska ani miejsca na przygotowywanie posiłków. Dzisiaj sytuacja jest odwrócona — jedzenie poza domem traktujemy jako formę rozrywki dostępną dla tych, których na to stać.
Kiedy zaczęto używać pojęcia restauracja?
Pierwsza restauracja na świecie, w mniej więcej takim modelu, jaki znamy dziś, powstała w 1765 roku, gdzie szef kuchni A. Boulanger postanowił sprzedawać swoje zupy. Miał on przygotowane menu z potrawami, a restauracja znajdowała się nieopodal Luwru.
Nie było to pierwsze miejsce, które oferowało ciepłe posiłki, ale Boulanger był pierwszą osobą, która wykorzystała słowo „restauracja” do określenia swojego biznesu. Otwieranie restauracji stało się popularniejsze po Rewolucji Francuskiej — wielu kucharzy, którzy wcześniej gotowali dla arystokracji, postanowiło otworzyć własny lokal gastronomiczny.
Tym sposobem, coraz więcej osób mogło kosztować dań początkowo zarezerwowanych dla arystokracji. Jedzenie stało się bardziej przystępne dla wszystkich, a koncepcja restauracji jako miejsca dostępnego publicznie zakorzeniła się w europejskiej kulturze.
Najstarsza restauracja na świecie
Według księgi rekordów Guinnessa najstarszą restauracją na świecie jest Sobrino de Botín w Madrycie, działa ona nieprzerwanie od 1725 roku. Lokal początkowo nazywał się Casa Botín, nazwa Sobrino de Botín pojawiła się później. Była ona rodzinną tradycją i zajmowały się nią pokolenia rodziny Botín, a od XX wieku rodzina González.
Restauracja była znana z pieczonych w całości prosiaków, których można spróbować do dziś. Oryginalny piec chlebowy z XVIII wieku wciąż jest używany do przygotowywania tradycyjnych potraw, co czyni to miejsce nie tylko najstarszym, ale także jednym z najbardziej autentycznych lokali gastronomicznych na świecie. Odwiedzili ją m.in. Ernest Hemingway i Graham Greene, a lokal pojawia się w literaturze jako symbol kultury kulinarnej Hiszpanii.
Piwnica Świdnicka we Wrocławiu — pierwsza restauracja w Polsce
O dziwo, w Polsce pierwsza restauracja powstała 500 lat szybciej niż we Francji, jednak nie funkcjonowała ona pod nazwą restauracji. Lokal mieścił się w piwnicach ratuszu, we Wrocławiu. Była to miejska gospoda, która serwowała świdnickie piwo — dokumenty potwierdzają jej istnienie już w 1273 roku.
Przez wieki miejsce pełniło funkcję oberży dla kupców, podróżnych i urzędników miejskich. W trakcie II wojny światowej restauracja została zamknięta, w 1960 roku postanowiono ją wyremontować — służyła wtedy jako kawiarnia, restauracja i salon gier. Restauracja niestety zamknęła się w 2017 roku, ale aktualnie trwają prace remontowe i możliwe, że w tym roku doczekamy się ponownego otwarcia Piwnicy Świdnickiej.
Lokal znany był z gotyckiej architektury piwnic oraz unikalnego wystroju, który przetrwał przez setki lat. Dzięki renowacji ma szansę znów stać się żywym świadectwem historii polskiej gastronomii i miejscem, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością.